Wat is XBRL?

XBRL (eXtensible Business Reporting Language) is open standaard voor het eenvoudig samenstellen en elektronisch uitwisselen van zakelijke gegevens en rapportages via Internet. XBRL is ontstaan in de Verenigde Staten, op initiatief van het Amerikaanse accountantsinstituut. In Nederland houdt XBRL Nederland (www.xbrl-nederland.nl) zich bezig met het geven van informatie over deze standaard en stimuleren van toepassingsmogelijkheden. XBRL is gebaseerd op de gegevensstandaard XML (Extensible Markup Language). Daarmee kunnen grote hoeveelheden gegevens worden gelabeld, zodat ze gemakkelijk te (her)ordenen en doorzoeken zijn. XML wordt bijvoorbeeld gebruikt voor het ontsluiten van het Basiswettenbestand zoals dat op www.wetten.nl staat.

Wat is een taxonomie?

De standaard XBRL, waar NTP bij aansluit om financiele gegevensuitwisseling te vergemakkelijken, is een soort raamwerk. Dit raamwerk moet nog gevuld worden met inhoud. Dat gebeurt met behulp van een taxonomie.

Een taxonomie is een classificatie met daarin een precieze omschrijving van de uit te wisselen gegevenselementen en hun onderlinge relaties. Voorbeelden van zulke gegevenselementen zijn bijvoorbeeld debiteuren of huurkosten. Een taxonomie kan worden vergeleken met een woordenboek, met daarin de gegevenselementen en hun betekenis.

Waarom houdt de Nederlandse overheid zich bezig met het opstellen van een taxonomie?

Dit kabinet wil een substantiële administratieve lastenverlichting voor het bedrijfsleven realiseren. Dat kan bijvoorbeeld door regels te vereenvoudigen of schrappen. In het jaarrekeningrecht – dat de meeste administratieve lasten op Justitieterrein veroorzaakt – is dat moeilijk, omdat de regels voor het grootste deel voortvloeien uit Europese en internationale regelgeving waaraan we gebonden zijn.

Daarom is dus gezocht naar een manier om de uitvoering van de regels te vergemakkelijken, in dit geval door toepassing van XBRL.

Om het rendement zo hoog mogelijk te maken, is niet alleen gekozen voor toepassing van XBRL in het jaarrekeningrecht, maar ook in twee andere domeinen waar soortgelijke financiële gegevens aan de orde zijn, nl. fiscaliteit en statistiek.

Een bijkomend voordeel van (en argument voor) gebruik van de XBRL-taxonomie is dat ook de processen van gegevensverwerking bij de overheid (KvK, Belastingdienst en CBS) efficiënter kunnen worden uitgevoerd. Het mes snijdt zo aan twee kanten.

Welke rapportages kunnen met behulp van de Nederlandse taxonomie worden opgesteld?

De Nederlandse taxonomie maakt het mogelijk de volgende rapportages in XBRL formaat op te stellen:

• Jaarrekening
• Belastingaangifte

• Een deel van de economische statistieken
• • Productiestatistiek
  • Investeringsstatistiek
  • Korte termijn statistiek voor de bouw
  • Korte termijnstatistiek voor de industrie
  • Korte termijn statistiek voor de handel
  • Korte termijn statistiek – overige

En hoe gaat dat dan in zijn werk?

Een softwarepakket voor de financiële administratie dat is uitgerust met XBRL labelt als het ware alle gegevens in de boekhouding van de ondernemer (of zijn accountant/boekhouder als hij die heeft uitbesteed, wat in de meeste gevallen zo is). Om de jaarrekening op te stellen heb je bijvoorbeeld de gegevens A, F, H en J nodig. Als de opdracht wordt ingegeven om een jaarrekening samen te stellen, haalt het programma automatisch de als zodanig gemarkeerde gegevens uit de boekhouding en brengt deze samen in een model (form set genoemd) voor de jaarrekening.

Als je voor de fiscale winstaangifte de gegevens B, D, X, en Z nodig hebt, selecteert het programma op dezelfde manier de benodigde gegevens en zet ze in de juiste volgorde bij elkaar voor die aangifte.

Je kunt ook eigen selecties maken, om bijvoorbeeld bepaalde prestaties van je bedrijf (of in het geval van de accountantskantoor, van een groep bedrijven of een sector) te bekijken en bij te houden.

Door het bieden van een mogelijkheid voor elektronische aanlevering bij KvK en Belastingdienst, is het gemak voor de ondernemer of zijn boekhouder compleet. Dit scheelt naar verwachting zo’n 30% aan tijd, en dus kosten.

Is het gebruik van XBRL en de Nederlandse taxonomie verplicht?

Nee, het gebruik van XBRL en de Nederlandse taxonomie geschiedt op vrijwillige basis. Vanwege de te behalen voordelen zijn er goede redenen om er gebruik van te maken. Omdat de taxonomie door de overheid is opgesteld en geautoriseerd en wordt onderhouden – en daarmee gezaghebbend is – weet je als ondernemer zeker dat je bij gebruik ervan de juist gegevens op de juiste manier aanlevert en dat dat op de goedkoopste manier gebeurt.

Dwingt XBRL de ondernemer straks meer en andere zaken te rapporteren dan nu?

Nee, alle huidige regels over financiële verantwoordingen blijven intact. Voor de ondernemer bestaat de mogelijkheid om binnen de grenzen van wet- en regelgeving een keuze te maken voor specifieke rapportage- en verantwoordingsvereisten. Hij kan bijvoorbeeld kiezen voor waardering van activa op basis van actuele waarde, of van historische kostprijs. In de taxonomie is met deze keuzes rekening gehouden.

Zo zal een kleine onderneming nooit volgens de International Financial Reporting Standards (IFRS) hoeven te rapporteren. Sterker nog: de XBRL-taxonomie stelt hem in staat om zijn vennootschappelijke jaarrekening op fiscale grondslag samen te stellen. Hij kan dus eigenlijk zijn winstaangifte als jaarrekening gebruiken en deponeren. Zo krijgt hij als het ware ‘twee voor de prijs van een’.

Een beursgenoteerde onderneming komt de IFRS vereisten uiteraard wel tegen in de taxonomie, maar dat vergemakkelijkt zijn proces alleen maar, zeker voor multinationale ondernemingen.

Wat levert XBRL op voor eigenaren van een eenmanszaak, vof of cv, kleine rechtspersonen of grote rechtspersonen?

De voordelen van XBRL verschillen per ondernemer. Voor ogen dient te worden gehouden dat het NTP is ontstaan vanuit de behoefte om de lasten voor rechtspersonen te verlichten. Een positief neveneffect van het NTP is echter dat ook kleine zelfstandigen voordeel kunnen behalen. Dit is het geval als zij de rapportagewerkzaamheden hebben uitbesteed aan een accountant, boekhouder of belastingadviseur (de zogeheten intermediairs). Deze intermediairs kunnen (nog) efficiënter werken als alle gegevens met XBRL zijn opgemaakt. Accountantskantoren hebben dan ook toegezegd de tijdbesparing aan hun klanten door te geven. Zo kunnen intermediairs de voordelen die zij behalen, gebruiken om hun rekening te verlagen of de stijging te beperken. Afhankelijk van hun innovatiekracht, kunnen zij er ook voor kiezen nieuwe en aanvullende dienstverlening voor hun klanten te ontwikkelen.

Het gebruik van de Nederlandse Taxonomie is ook mogelijk naarmate een onderneming met (meer) complexe financiële informatiestromen te maken heeft. Sterker, de voordelen van het gebruik van op XBRL gebaseerde informatiestromen, laten zich meer gelden naarmate het aantal informatiestromen groter en/of complexer worden. 

Is het voor intermediairs mogelijk om een Kopie Elektronische Aangifte (EKA) te ontvangen bij gebruikmaking van XBRL?

Ja, het is mogelijk om een EKA te ontvangen als een op XBRL gebaseerde aangifte bij de Belastingdienst wordt ingediend. De EKA wordt dan gecommuniceerd via het zogeheten BAPI-kanaal van de Belastingdienst.

BAPI staat voor ‘Belastingdienst Application Programming Interface’ en is de infrastructuur voor het uitwisselen van informatie. Het onderscheid met XBRL ligt er in dat XBRL geen infrastructuur is maar de vormgeving van de informatie die over het BAPI-communicatiekanaal wordt verzonden. Dit betekent dus niet dat de ondernemer extra kosten zou moeten maken om ‘BAPI en XBRL te ondersteunen’. Daarnaast wordt zowel BAPI als XBRL door de overheid aan softwareleveranciers aangeboden om ‘onder de motorkap’ in financiële softwarepakketten te laten inbouwen. De ondernemer en zijn intermediair merken daar dus zelf niets van.

Is mijn boekhoud-, rapportage-, fiscale aangifte-, portal of loon- en salarissoftware in staat om met XBRL om te gaan?

Als u wilt weten of uw software in staat is met XBRL om te gaan, kunt u het beste contact opnemen met uw softwareleverancier of intermediair. Zij kunnen u hierover informeren.

Verder kunt u op de website www.xbrlvoorondernemers.nl een overzicht vinden van softwareleveranciers die het convenant van samenwerking met de overheid hebben ondertekend en XBRL inbouwen in hun softwarepakketten of dienstverlening.

Waarom en waarvoor hanteert de Belastingdienst zowel BAPI als XBRL? Wat is het voordeel hiervan voor de ondernemer?

BAPI staat voor ‘Belastingdienst Application Programming Interface’ en is de infrastructuur voor het uitwisselen van informatie met de Belastingdienst. Het onderscheid met XBRL ligt er in dat XBRL geen infrastructuur is maar de vormgeving van de informatie die over het BAPI-communicatiekanaal wordt verzonden.

Met BAPI is een eerste harmonisatieslag gemaakt in het aantal verschillende gegevensformaten dat bij de Belastingdienst kan worden aangeleverd. XBRL wordt nu in een gefaseerde ontwikkeling het standaardformaat voor informatieaanlevering bij de Belastingdienst.

Het voordeel voor de ondernemer is dat hij straks nog maar één rapportagestandaard hoeft te hanteren, voor al zijn rapportageverplichtingen naar verschillende overheidsorganisaties. BAPI is namelijk alleen geschikt voor communicatie met de Belastingdienst.

Waarom en waarvoor hanteren de Kamers van Koophandel zowel PDF als XBRL? Wat is het voordeel hiervan voor de ondernemer?

De deponering van jaarrekeningen in PDF was een eerste harmonisatieslag in het aantal verschillende gegevensformaten dat bij de Kamers van Koophandel binnenkwam. XBRL wordt nu in een gefaseerde ontwikkeling het standaardformaat voor informatieaanlevering bij de Kamers van Koophandel.

Het voordeel voor de ondernemer is dat hij straks nog maar één rapportagestandaard hoeft te hanteren, voor al zijn rapportageverplichtingen naar verschillende overheidsorganisaties. PDF is namelijk alleen geschikt voor communicatie met de Kamers van Koophandel.

Een ander voordeel is dat informatie die bij de Kamers van Koophandel beschikbaar is, in de toekomst ook weer in XBRL kan worden opgevraagd en automatisch inleesbaar is in de eigen software.

Welke rapportages in XBRL worden op dit moment al via de OverheidsTransactiePoort verwerkt?

Alle informatiestromen waarbij in het kader van het NTP gebruik wordt gemaakt van XBRL, kunnen via de OverheidsTransactiePoort worden verwerkt.